| Mô hình sản xuất lúa sạch theo phương pháp hữu cơ tại xã cù lao Long Hòa (huyện Châu Thành, Trà Vinh) |
Cá tra, cá rô đầu vuông: “Treo” ao vì nuôi tự phát
| Thu hoạch cá rô đầu vuông tại huyện Vị Thủy (Cần Thơ) - Ảnh: T.C. |
Chất lượng thức ăn giảm sút Một số hộ nuôi cá rô đầu vuông qua nhiều vụ cho rằng ngoài giá bán thấp thì nguyên nhân khiến họ thua lỗ nặng nề là do chất lượng thức ăn giảm sút. Anh Đặng Tấn Phước (xã Thới Thuận, Thốt Nốt, Cần Thơ) cho biết: “Vụ đầu tôi nuôi hệ số tiêu tốn thức ăn chỉ 1,4kg thức ăn cho 1kg cá, nhưng đến vụ nuôi vừa rồi đã vọt lên 2kg thức ăn cho 1kg cá, chứng tỏ thức ăn thiếu độ đạm. Từ đó đã đẩy giá thành nuôi lên tới 27.000 đồng/kg nên chúng tôi bị lỗ nặng”. |
Kiên Giang Sản xuất và ương nuôi cá Bớp giống nhân tạo
Những năm gần đây, nguồn cá giống tự nhiên ngày càng cạn kiệt, không đủ cung cấp cho nghề nuôi cá lồng bè trên biển. Trung tâm Khuyến nông-Khuyến ngư đã hợp tác với ông Huỳnh Minh Bửu ở xã Nam Du, huyện Kiên Hải thực hiện mô hình sản xuất và ương nuôi cá Bớp giống trong ao đất tại trại thực nghiệm Ba Hòn. Đây là mô hình kết hợp kinh nghiệm của ngư dân với cán bộ khoa học kỹ thuật, kết quả bước đầu của mô hình mang lại hiệu quả khá cao, tỷ lệ sống của ấu trùng thành cá đạt khoảng 5%. Số cá con sau khi nở được ương nuôi trong ao đất sau khoảng 50 ngày đã đạt kích cỡ 10–12cm. Số lượng cá này đang được tiếp tục theo dõi để có sự so sánh về sự phát triển, chất lượng… với cá tự nhiên. Sở Khoa học & Công nghệ Kiên Giang cũng đang thực hiện đề tài nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học sản xuất giống cá Bớp tại huyện Kiên Hải, tỉnh Kiên Giang do PGS.TS Trần Ngọc Hải - trường Đại học Cần Thơ chủ trì. Đề tài này được triển khai từ tháng 07/2010 dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 12/2012 với mục tiêu là xây dựng được quy trình sản xuất giống cá Bớp để có thể ứng dụng vào sản xuất, cung cấp giống cho nghề nuôi lồng cá Bớp ở vùng biển Kiên Giang. (Nguyễn Tấn Hưng – Phòng Thông tin KHCN, Trung tâm ƯD&CG Công nghệ) | ||
| Theo Sở Khoa học Công nghệ Kiên Giang |
Giàu lên từ nuôi cá lóc bể xi măng
Kiên Giang: Một người dân sản xuất thành công cá bớp giống
Sau một năm nuôi, cá bớp có thể đạt trọng lượng 6 - 7 kg/con, đây là đối tượng thủy sản nuôi đạt giá trị kinh tế cao, nhiều triển vọng với nghề nuôi lồng bè trên biển tại Kiên Giang. Tuy nhiên, nguồn cá giống khai thác tự nhiên ngày càng khan hiếm, người dân phải mua giống từ Vũng Tàu và các tỉnh miền Trung. Do quá trình vận chuyển xa làm ảnh hưởng đến sức khỏe cá giống, nên tỷ lệ sống đạt thấp.
Năm 2007, ông Huỳnh Minh Bửu, ấp An Phú, xã Nam Du, huyện Kiên Hải đã tìm đến các cơ quan nghiên cứu khoa học, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản để học cách nhân giống. Sau nhiều lần thất bại, đến tháng 10-2010, ông Bửu chọn cá bố mẹ cho đẻ tại xã Nam Du, sau đó thu trứng đưa về trại thực nghiệm Ba Hòn (huyện Kiên Lương) để ươm giống. Sau 45 ngày ương nuôi, cá giống phát triển tốt, đạt kích cỡ 12 - 15 cm/con, dự kiến thu đợt đầu trên 5.000 con cá bớp giống trong tháng 3-2011.
LÊ SEN
Theo Báo Cần Thơ, 17/02/2011
Quảng Nam: Cá lóc nuôi lồng ở hồ Khe Tân
Giá tôm sú và cá tra tăng kỷ lục
Ngư dân trúng đậm mẻ lưới cá bông lau đầu mùa
Hai tuần qua, ngư dân ở vàm Chắc Cà Đao (thị trấn An Châu, Châu Thành), khu vực sông Vàm Nao và sông Tiền (hai huyện Phú Tân và Chợ Mới) đã trúng đậm mẻ lưới cá bông lau đầu mùa. Anh Nguyễn Thanh Hùng ở khu vực Vàm Nao cho biết, mùa đánh bắt cá bông lau năm nay đến sớm hơn khoảng một tháng, ngư dân đánh lưới đã trúng đậm vào những ngày cuối năm. Riêng ngày 27 Tết, số lượng cá của ngư dân bắt được tại mỗi khu vực có đến vài trăm ký, mỗi con nặng từ 3-5kg. Do trúng mùa cá vào thời điểm giáp Tết nên giá bán cũng khá cao. Thương lái mua sô của ngư dân giá 80.000 – 85.000 đồng/kg, còn tiểu thương tại các chợ An Châu (Châu Thành), Phú Mỹ (Phú Tân), Chợ Mới, Long Xuyên bán cho người tiêu dùng 130.000- 150.000 đồng/kg cá nạc, 90.000 – 100.000 đồng/kg đầu và 120.000 đồng/kg khi mua nguyên con. Ngoài trúng mùa cá bông lau, ngư dân còn đánh lưới bắt được nhiều cá sửu. Thương lái mua vào 65.000 đồng/kg, tiểu thương bán ra 80.000 đồng/kg. Tin, ảnh: HÒA BÌNH . |
Tôm thẻ chân trắng góp phần đáng kể vào thắng lợi của ngành tôm
| Phát triển nuôi tôm thẻ chân trắng ở Quảng Bình( Ảnh: TTXVN) |
Kể từ năm 2008, sau khi được phép nuôi tôm thẻ chân trắng đại trà trong cả nước, diện tích nuôi tôm thẻ liên tục tăng qua từng năm và đóng góp đáng kể vào tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành tôm.
Năm 2010, diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng cả nước gần 25.000 ha (tăng 30% so với 2009), sản lượng đạt 135.000 tấn (tăng 50% so 2009). Nuôi tập trung chủ yếu tại Quảng Ninh (gần 4.000 ha) và các tỉnh Nam Trung bộ (gần 7.000 ha) với hình thức nuôi chủ yếu là thâm canh.
Trong 11 tháng đầu năm, Việt Nam đã XK 56.271 tấn tôm chân trắng, trị giá xấp xỉ 370 triệu USD, chiếm 25,7% về khối lượng và 19,4% về giá trị trong tổng XK các sản phẩm tôm và có giá trị XK đứng thứ 2 sau con tôm sú tính trong ngành tôm. Ước tính XK tôm chân trắng cả năm 2010 khoảng 61.000 tấn, trị giá gần 410 triệu USD.
Tuy nhiên, tôm sú vẫn là đối tượng chủ lực quyết định thành công của ngành tôm, đặc biệt tôm sú cỡ lớn là độc quyền của tôm Việt Nam. Năm 2010, diện tích nuôi tôm sú cả nước đạt 613.718 ha, tăng không đáng kể so với năm trước.
Ông Nguyễn Việt Thắng - Chủ tịch Hội nghề cá Việt Nam cho biết, tôm thẻ chân trắng là đối tượng nhầm đa dạng hoá sản phẩm tôm nuôi. Tuy nhiên, nông dân nuôi tôm cần quan tâm đến vấn đề chất lượng con giống, bởi vì chất lượng mới tạo ra giá trị, đồng thời cần có biện pháp tăng cường kiểm soát, nâng cao chất lượng, kể cả trong quá trình vận chuyển loại tôm này.
Thành Công
Sản xuất lúa sạch trong mô hình nuôi Tôm - Lúa Trà Vinh
Với sự hỗ trợ của cán bộ Viện Khoa học - Kỹ thuật nông nghiệp, Viện lúa ĐBSCL và Sở Khoa học - Công nghệ tỉnh Trà Vinh, từ năm 2004 đến nay, 32 hộ dân ở 2 ấp Rạch Sâu và Xẻo Cạn, xã cù lao Long Hoà, huyện Châu Thành (Trà Vinh) đã tham gia sản xuất lúa sạch theo phương pháp hữu cơ trên diện tích 20 ha.
Con tôm - sự kiện nổi bật năm 2010
Cá chim trắng vây vàng: Giá trị kinh tế cao, dễ nuôi
Hơn 150 tấn cá điêu hồng chết là do môi trường
Cá điêu hồng chết đột ngột trên sông Cần Lố
Cập nhật ngày: 19/12/2010 20:16:24 |
Mấy ngày nay, 28 hộ nuôi cá điêu hồng trên sông Cần Lố (khóm Mỹ Phú (Cù Lao), thị trấn Mỹ Thọ, huyện Cao Lãnh) gần như mất ăn mất ngủ vì có trên 100 tấn cá bị chết đột ngột. Thẫn thờ, hoang mang là tâm trạng chung của những hộ nuôi cá trong những ngày này. Họ cho biết, đây là lần đầu tiên họ - những người có kinh nghiệm kỳ cựu trong việc nuôi cá thả bè trên sông phải rơi nước mắt khi chứng kiến hiện tượng cá chết đột ngột như vậy. Tất cả hộ nuôi cá khẳng định nguyên nhân cá bị chết không phải do bệnh. Ngay khi nắm được thông tin, các ngành chức năng đã tiến hành lấy mẫu nước, mẫu cá và tìm hiểu nguyên nhân vì sao cá chết đột ngột. Điêu đứng một khúc sông Từ “cua” Chòm Dừa đến bến đò Doi Me (thuộc sông Cần Lố), chỉ hơn 1km đã có gần 200 bè cá điêu hồng được người dân khóm Mỹ Phú thả nuôi. Hộ nuôi ít nhất 2 bè cá và hộ nuôi nhiều nhất là 8 bè. Gần 3 năm nay, những chiếc bè cá này đã mang đến nguồn thu nhập ổn định cho những hộ dân chuyên làm nghề nuôi cá ở đây. Vậy mà, chỉ chưa đầy một tuần, những hộ dân đã một thời sống dựa vào con cá điêu hồng lại chịu cú sốc lớn đến vậy. Khi chúng tôi đến địa điểm những hộ dân có cá chết bất thường thì được các hộ này cho biết, trong 3 ngày (từ 14 đến 16 tháng 12) là cá chết nhiều nhất. Với nét mặt xanh xao, 3 đêm liền thức trắng, sự thất thần, lo âu hiện rõ trên gương mặt anh Võ Thành Đô - một hộ có số bè cá nuôi nhiều nhất (8 bè). Anh Đô nói: “Tôi không ngờ chỉ trong 3 ngày, vợ chồng tôi đã mất gần tỷ đồng vì cá chết. Tài sản của vợ chồng tôi coi như đã hết thật rồi”. Chị Giáng Xuân, vợ anh Đô nói trong nghẹn ngào: “Mấy ngày nay, chị em trong xóm chúng tôi không ăn uống nổi. Mỗi lần ngồi lại, chị em chỉ biết ôm nhau mà khóc. Có người ngất xỉu, có người thẩn thờ ngồi nhìn bè cá trống trơn mà chẳng nói năng gì”. Mấy chục năm với nghề cá, kinh nghiệm nuôi cá điêu hồng kỳ cựu như chú Nguyễn Hữu Luật mà chỉ trong 3 ngày cũng mất trắng trên 600 triệu đồng từ những con cá điêu hồng. Giọng đầy uất ức, chú Nguyễn Hữu Luật nói: “Trước đến nay, cá có chết “rộ” thì một ngày tối đa 30 đến 40kg là cùng, còn đằng này chỉ trong vòng 3 phút (kể từ khi cá ngóp lên mặt nước) mà đã chết hàng trăm con trong bè. Tôi và những hộ nuôi cá ở đây đau lắm”. Đi tìm nguyên nhân Từ khi trên 100 tấn cá điêu hồng chết đột ngột đến nay, những người làm công, những chủ nuôi cá và cả các ban, ngành liên quan đã cùng bắt tay vào cuộc để tìm hiểu rõ nguyên nhân. Về phía người dân, tất cả 28 hộ nuôi cá cho rằng cá chết đột ngột là bị ô nhiễm từ nguồn nước. Anh Võ Thành Đô khẳng định: “Cá bị chết đột ngột là do nguồn nước thải của 1 Công ty cách đó 500m đi vào hoạt động cách nay hơn 6 tháng đã thải ra”. Để chứng minh lời mình nói, anh Đô dẫn chúng tôi đến bờ sông phía sau Công ty và chỉ ống dẫn nước thải được đặt nằm phía dưới đám lục bình mà anh cho là từ Công ty dẫn ra. Mùi hôi từ ống nước lẫn mùi bùn bốc lên nồng nặc. Đoạn ống dẫn nước được người dân cho là đoạn ống dẫn nước thải Anh Dương Thành Tâm, cán bộ Môi trường (UBND thị trấn Mỹ Thọ) cho biết: “Việc cá điêu hồng chết đột ngột của các hộ dân là có thật. Từ trước đến nay, đây là lần đầu tiên cá điêu hồng chết bất thường đến vậy. Hiện chính quyền địa phương đã phối hợp với các ban, ngành huyện, tỉnh để tìm hiểu nguyên nhân cá chết”. Theo Sở Tài Nguyên - Môi trường, ngày 15-12, Sở đã đi đến địa điểm xảy ra hiện tượng cá chết để lấy mẫu nước về thử (mẫu nước được lấy từ sông Cái Sao Thượng và sông Cần Lố). Chi Cục Thủy sản tỉnh cũng cho biết, Chi Cục đã phối hợp với trường Đại học Cần Thơ đến tận địa điểm xảy ra cá chết bất thường để lấy mẫu cá về thử. Chậm nhất là ngày 24-12 sẽ biết được nguyên nhân vì sao trên 100 tấn cá chết đột ngột. Hữu Nghĩa Theo Báo Đồng Tháp |
Trăn trở "canh bạc" nuôi tôm trên cát
Nông Nghiệp VN, 17/12/2010
Hiện nay, nuôi tôm trên cát ở tỉnh Quảng Bình đang rộ lên thành phong trào, nhiều doanh nghiệp và hộ nuôi đã thu được hàng tỷ đồng từ một vụ tôm. Bên cạnh các dự án được thực hiện theo quy hoạch thì đã xuất hiện hiện tượng nuôi tôm trên cát tự phát. Việc làm này ban đầu mang lại lợi nhuận nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ lớn…
Lợi nhuận treo trước mắt...
Dải cát ven biển Quảng Bình kéo dài từ chân đèo Ngang (Quảng Trạch) đến Mũi Lạy (Lệ Thủy) trên chiều dài 126 km, trong đó tập trung nhiều nhất tại hai huyện Quảng Ninh và Lệ Thủy. Dải cồn cát (diện tích khoảng 32.140 ha, chiếm 4% diện tích của tỉnh) này có độ cao thay đổi từ 2 - 3 m, nơi rộng nhất đạt 7 km có nhiều tiềm năng trong phát triển kinh tế, nhất là hình thành các trang trại trồng rừng, chăn nuôi và nuôi thủy sản trên cát.
Giữa năm 2002, lần đầu tiên tỉnh Quảng Bình thí điểm dùng ni-lon làm chất phủ chống thấm để nuôi tôm trên triền cát trắng ven biển. Khoảng hai năm, nuôi tôm trên cát bắt đầu loang ra khắp tỉnh với đối tượng nuôi chính là tôm sú. Năng suất bình quân mỗi vụ khoảng 1,5 đến 1,7 tấn/ha. Tiếp đó, con tôm thẻ chân trắng có nguồn gốc từ Nam Mỹ được nhập vào nước ta và đưa vào nuôi ở Quảng Bình từ năm 2006 đã mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đối tượng nuôi này đã và đang thực sự cuốn hút nhiều người.
Các Cty TNHH Hưng Biển, Đức Thắng… đầu tư vào vùng cát ven biển ở xã Bảo Ninh (TP Đồng Hới); Cty Thanh Hương của ông Võ Đại Nghĩa đầu tư vào vùng cát xã Gia Ninh (huyện Quảng Ninh). Vượt qua những khó khăn ban đầu, những Cty này đã dần ổn định và hiệu quả nuôi trồng đạt 6 - 8 tấn/ha/vụ, tiền lãi kiếm được vài tỷ đồng. Vụ nuôi tôm năm 2010, mặc dù gặp nhiều khó khăn do sự bất lợi của thời tiết nhưng năng suất tôm bình quân của một số doanh nghiệp và hộ nuôi đạt 7- 9 tấn/ha/vụ, cá biệt có nơi đạt 12 - 13 tấn/ha/vụ. Theo ông Võ Đại Nghĩa (Giám đốc Cty TNHH Thanh Hương) thì: “Với ba, bốn vụ tôm nuôi trong năm, các DN và người nuôi đã thu lãi hàng năm, bảy tỷ đồng”.
Đến nay, diện tích nuôi trên cát của tỉnh Quảng Bình là 190 ha, tăng 40 ha so với năm 2009. Trên địa bàn đã hình thành nhiều vùng nuôi tôm trên cát tập trung với quy mô lớn như Bảo Ninh (TP Đồng Hới), ba xã vùng biển Ngư Thủy Bắc, Ngư Thủy Trung, Ngư Thủy Nam (Lệ Thủy); Nhân Trạch, Đại Trạch (Bố Trạch). Cuối năm 2009, UBND tỉnh Quảng Bình đã đồng ý cho Cty TNHH Đầu tư Đại Thành - Asia Hawaii Ventures (doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, có trụ sở chính tại tỉnh Phú Yên) thực hiện dự án sản xuất giống tôm thẻ sạch bệnh và nuôi tôm công nghiệp trên cát với số vốn hơn 80 tỷ đồng tại xã Hải Ninh (Quảng Ninh) với quy mô dự án khoảng 50 ha. Ngoài ra, còn có một doanh nghiệp nước ngoài hiện đang thuê đất ở vùng cát huyện Lệ Thủy để đầu tư nuôi tôm bằng công nghệ mới.
Thậm chí xin đất nuôi tôm trên cát ở Quảng Bình như một “mốt” đầu tư của những người nhiều tiền. Lắm người sau khi đi lao động nước ngoài về có vốn thành lập doanh nghiệp và “xin” luôn mấy chục ha trên vùng cát để nuôi tôm. Chính vì vậy mà gần toàn bộ tuyến đất rừng trên cát dọc hai huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy đều đã có chủ… Người thì đầu tư ồ ạt đưa máy móc về đào múc xây hồ, đắp đập; kẻ được đất thì để yên chờ thời cơ sang nhượng hay xí phần như của để dành.
Mất rừng và nguy cơ ô nhiễm
Vùng cát ven ven biển thuộc các xã Quảng Xuân, Quảng Thọ (Quảng Trạch) không thuộc khu vực quy hoạch nuôi tôm. Vả lại, dải bờ cát dài hơn một km này đã được phê duyệt để xây dựng tuyến đường ven biển, và đây cũng là vùng đất đã được huyện Quảng Trạch chỉ đạo “không được mở rộng sản xuất hoặc nâng cấp xây dựng”. Thế nhưng, UBND xã Quảng Thọ đã đã phớt lờ sự chỉ đạo đó để cho một số cá nhân đến thuê đất để đào ao nuôi tôm, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến đời sống của người dân.
Rừng phi lao có tuổi đời năm bảy mươi năm cao lớn ưỡn ngực trước gió biển chỉ sau một đêm đã biến mất. Người ta điều máy xúc, máy ngoạm làm “gấp” để triệt hạ rừng. Gấp đến nỗi phi lao được cưa cắt, đào gốc và máy xúc bới hố sâu đổ cây xuống lấp cát lên để phi tang! Trong một đêm, mấy ha rừng “biến mất” chỉ còn cát trắng. Khi có đoàn công tác đến kiểm tra thì chủ hồ còn vác mã tấu chắn đường đòi “hy sinh” để bảo vệ… hồ tôm.
Con đường quốc phòng chạy ven biển từ huyện Quảng Ninh lên Lệ Thủy xuyên qua những rừng phi lao ngút ngàn. Bây giờ, rừng đang teo tóp dần, đang mất dần để nhường chỗ cho hồ tôm. Ông Hoàng Liên Sơn - Giám đốc BQL Rừng phòng hộ ven biển chua chát: “Có khoảng rừng tuổi đời gần cả trăm năm. Phi lao trên cát trồng lên được như vậy là quý lắm. Nếu cứ phát triển kinh tế mà lấn rừng trên cát thì đến lúc hối hận cũng không kịp. Trồng được rừng phi lao trên cát đâu phải dễ dàng”.
Một lãnh đạo Sở NN-PTNT cho biết, các vùng nuôi như Đức Trạch, Đại Trạch, Nhân Trạch (Bố Trạch), Ngư Thủy Trung (Lệ Thủy) tuy đã được UBND huyện và hội đồng đánh giá tác động môi trường tỉnh xem xét, phê duyệt nhưng hầu hết các chủ đầu tư không thực hiện đúng như quy hoạch và báo cáo đánh giá tác động môi trường được duyệt. Hầu hết các vùng nuôi đều không có ao hồ chứa lắng lọc, ao xử lý nước thải; hệ thống cấp thoát nước chồng chéo nhau. Đây là nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và dịch bệnh rất lớn trong quá trình sản xuất.
Do không có ao chứa lắng, xử lý nên phần lớn các hộ nuôi đều thải trực tiếp nước thải ra biển mà không qua bất kỳ hình thức xử lý nào. Theo các chuyên gia về nuôi thủy sản thì để nuôi được một tấn tôm thẻ chân trắng cần phải cung cấp hơn một tấn thức ăn và nếu đổ xuống ao ba tấn thức ăn sẽ còn lại hai tấn chất thải rắn không được tiêu thụ. Nếu một ha ao nuôi một năm (nuôi ba vụ) thải ra biển đến 22 tấn chất thải rắn. Ở quy mô nhỏ hoặc trong một vài năm đầu có thể chưa gây ra ảnh hưởng đáng kể, nhưng nếu diện tích nuôi lớn và việc thải trong thời gian dài có thể gây ô nhiễm môi trường nước ven biển, ảnh hưởng quá trình sinh trưởng và phát triển của nguồn lợi hải sản tự nhiên.
Ngoài việc xả thải ra biển, nhiều hộ nuôi hiện nay còn xả trực tiếp nước thải và bùn ao nuôi ngay trên khu vực đất cát cạnh bờ hồ nuôi, gây ô nhiễm và mặn hoá nguồn nước ngầm. Dịch bệnh có thể lây lan sang các hồ nuôi khác do sử dụng nước ngầm đã bị bị nhiễm bệnh, tạo cơ hội bùng phát dịch bệnh, ảnh hưởng đến sản xuất.
Cách đây chưa lâu, bãi tắm biển xã Hải Ninh (huyện Quảng Ninh) đã đột nhiên biến đổi màu nước và bốc mùi hôi. Xem xét lại thì nguyên nhân biển bị ô nhiễm do nước thái từ khu nuôi tôm gần đó. Ông Mai Văn Buôi - Bí thư Đảng ủy xã cho hay: “Sau khi người dân phát hiện nước biển bị ô nhiễm, chúng tôi báo cáo vưới cơ quan chức năng xử lý. Trước mắt có thể tạm ổn, nhưng lâu dài nếu khu nuôi tôm không có hệ thống xử lý nước thải thì việc tiếp tục ô nhiễm là khó tránh khỏi”.
Ông Trần Đình Du - Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Bình cho biết: “Việc quy hoạch và phát triển vùng nuôi tôm trên cát ở các địa phương trong tỉnh còn mang tính tự phát hoặc không thực hiện theo quy hoạch và phương án đánh giá tác động môi trường được phê duyệt. Cụ thể: vùng nuôi tôm ở xã Quảng Xuân, Quảng Thọ (Quảng Trạch) phát triển tự phát, không có quy hoạch, ao hồ đầu tư xây dựng thiếu khoa học đã và đang gây ô nhiễm môi trường, có nguy cơ mất an toàn rất lớn”.
QUANG BÌNH
Thông tin về bệnh trắng mang trắng gan trên cá tra nuôi ở ĐBSCL
Cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) là đối tượng thủy sản được nuôi phổ biến ở Việt Nam. Cá sống chủ yếu ở vùng nước ngọt. Tuy nhiên, cá có khả năng sống ở trong môi trường nước có độ muối dưới 10 phần ngàn và có độ pH > 4. Cá tra là đối tượng nuôi chủ lực ở vùng ĐBSCL. Nhờ có điều kiện tự nhiên thuận lợi, nguồn nước phù sa màu mỡ, dồi dào, nên quy mô nuôi cá nước ngọt, đặc biệt là cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) của các tỉnh ven sông Tiền và sông Hậu đã được mở rộng và còn nhiều tiềm năng phát triển. Do lợi nhuận hấp dẫn của nghề nuôi mang lại, diện tích nuôi cá tra đã được mở rộng một cách ồ ạt. Cá được nuôi ở mật độ cao hơn, lượng thức ăn sử dụng cho cá nhiều hơn... là những nguyên nhân làm cho môi trường trong ao nuôi dễ dàng bị ô nhiễm, tạo điều kiện cho dịch bệnh bộc phát, gây thiệt hại cho người nuôi. Các loại bệnh thường gặp trên cá tra và cá basa là: bệnh ký sinh trùng, bệnh nhiễm khuẩn cơ hội, bệnh mủ trên gan, thận hay còn được gọi là bệnh đốm trắng trên gan, thận. Ngoài ra, hai loài cá này còn có thể mắc các chứng bệnh như: bệnh trắng gan, trắng mang. Bệnh trên cá tra, basa ngày càng xuất hiện phổ biến và là nguyên nhân dẫn đến tỉ lệ hao hụt cao, có thể gây chết đến 70 - 80% quần đàn trong ao ương cá tra giống. Bệnh cũng xuất hiện trong các ao cá tra nuôi thương phẩm dưới ba tháng tuổi. Bệnh thường xuất hiện nhiều vào cuối mùa khô - đầu mùa mưa và trong mùa mưa (tháng 7 - 8 hàng năm). Để có thể giúp người nuôi khắc phục và hạn chế những tổn thất do bệnh trắng mang, trắng gan trên cá tra gây ra, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 2 là đơn vị chủ trì đề tài cấp Bộ: ”Nghiên cứu bệnh trắng mang, trắng gan trên cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) và biện pháp phòng trị”. Mục đích nghiên cứu nhằm xác định nguyên nhân và các tác nhân gây bệnh trắng mang, trắng gan trên cá tra nuôi ở khu vực ĐBSCL, đồng thời, đề xuất biện pháp phòng trị bệnh có hiệu quả. Kết quả khảo sát bước đầu, năm 2006, tại Vĩnh Long, Đồng Tháp, Thốt Nốt (Cần Thơ), An Giang, đã ghi nhận bệnh trắng mang, trắng gan xuất hiện vào cuối mùa khô, đầu mùa mưa trên một số ao cá tra giống và ao cá tra nuôi thịt, kích cỡ cá giống và cá nuôi 2 - 3 tháng tuổi bị bệnh. Cá bị bệnh trắng mang, trắng gan có biểu hiện bệnh tích được phân thành 3 dạng: + Dạng 1: Cá bệnh có biểu hiện bên ngoài bình thường, không xuất huyết trên thân và các gốc vây, không chướng bụng. Kểm tra mang cá cho thấy, mang cá đã chuyển sang màu trắng hồng nhạt, vòng theo cung mang có viền lấm tấm màu xám nhạt đến xám sậm trên các sợi tơ mang. Đặc biệt, mang cá không tiết nhớt trắng đục, mặc dù mang cá mất sắc tố nhưng tơ mang vẫn sạch, mượt, khi cá bệnh nặng (đã bỏ ăn) máu cá cũng trở nên hồng nhạt, gan không còn sắc tố chuyển sang màu vàng đất. + Dạng 2: Cá bệnh có biểu hiện xuất huyết nhẹ ở các gốc vây, không xuất huyết dạng đốm, không chướng bụng. Mang cá cũng mất sắc tố, chuyển sang hồng nhạt, nhưng màu hồng không tươi sáng như dạng 1 và mang cũng không tiết nhiều nhớt, trên các tơ mang có lẫn những tia máu thật mảnh như sợi chỉ. Máu cá cũng mất sắc tố nhưng nhạt màu không như dạng 1 và có màu hồng tối. + Dạng 3: Cá bệnh có biểu hiện xuất huyết lấm tấm ở mặt bụng, gốc vây cũng xuất huyết lấm tấm dạng điểm. Mang cá không còn đỏ tươi và đã chuyển sang hồng nhạt. Trên mang xuất huyết lấm tấm dạng điểm. Mang cá rất sạch, không tiết nhớt. Gan, thận không biến màu; Tì tạng sậm màu, máu cá không mất sắc tố. Cho đến nay, chưa có một tài liệu cụ thể nào công bố tác nhân gây bệnh trắng mang, trắng gan trên cá tra và biện pháp phòng trị. Người nuôi chủ yếu vẫn dùng biện pháp chữa “Bao vây” khi cá bệnh. Tỷ lệ cá bệnh chết trong ao lên đến 60 - 70%. Do đó, để xác định nguyên nhân và tác nhân gây bệnh, nhóm thực hiện đề tài bước đầu đã phát hiện một số tác nhân gây bệnh hiện diện trên các mẫu bệnh phẩm trắng mang, trắng gan như: virus, vi nấm với các kỹ thuật xét nghiệm như: xem mẫu bệnh phẩm dưới kính hiển vi điện tử, nuôi cấy phân lập nấm, vi khuẩn. Đề tài đang được triển khai nhằm xác định chính xác nguyên nhân và tác nhân gây bệnh, từ đó có thể đề xuất, xây dựng quy trình phòng trị thích hợp. Khuyến cáo trước mắt, khi cá tra nuôi bị bệnh trắng mang, trắng gan người nuôi nên thận trọng khi sử dụng các hóa dược có tác dụng diệt khuẩn. Viết Dũng (Theo Viện NCNT Thủy sản II) |
Nuôi cá lóc trong bạt nylon

Hiện nay phong trào nuôi cá lóc trong bạt nylon đang được nhiều bà con quan tâm phát triển. Mô hình này vừa dễ chăm sóc vừa tiện lợi, hiệu quả kinh tế đem lại cho người chăn nuôi cũng khá cao. Anh Lâm Quốc Chuyển ở ấp 2, xã An Hòa, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp, là người đầu tiên nuôi cá lóc trong bạt nylon.
Anh Chuyển kể: “Ý tưởng về mô hình nuôi cá lóc trong bồn xuất phát trong khi tôi nuôi cá lóc thực tế ngoài ao hầm. Khởi đầu, tôi nuôi cá lóc trong hầm. Do mật độ quá dày, tôi dùng nylon để làm bồn giả thả nuôi riêng. Khi nuôi thấy cá phát triển đồng đều, lớn nhanh, cuối vụ lại cho hiệu quả cao hơn nuôi trong ao hầm. Từ đó tôi chuyển sang nuôi cá lóc trong những bồn lộ thiên. Tôi dùng tấm nylon dày căng dưới bóng cây trước sân, sau nhà, chỗ nào cũng được, và cách nuôi này tôi đã áp dụng được 3 năm nay”.
Mô hình này không những dễ làm mà việc chăm sóc cũng rất thuận tiện, cá ít bệnh, thu hoạch nhanh, chỉ cực là phải thay nước hàng ngày. Nhờ có kinh nghiệm nuôi từ ao hầm nên khi chuyển sang nuôi cá trong bạt anh thấy thuận tiện hơn, cá nuôi trong bạt khi bị bệnh cũng dễ phát hiện và xử lý kịp thời. Bình quân 1 m2 anh thả 100 con cá lóc giống.
Mới đây, anh Chuyển đã thu hoạch gần 3 tấn cá lóc thương phẩm, bán giá 25.000 đồng/kg, sau khi trừ các khoản chi phí, anh còn lãi 30 triệu đồng chỉ sau 5 tháng nuôi. Hiện nay nhiều người dân xã An Hòa, huyện Tam Nông đã chuyển sang nuôi cá lóc trong bạt nylon. Cách nuôi này đã tạo điều kiện thuận lợi cho những hộ không có đất sản xuất dễ dàng tham gia bằng cách lập bồn dưới nhà (nhà sàn). Điển hình như chú Trần Văn Quân ở ấp 2, xã An Hòa: “Gia đình tôi không có đất sản xuất, lúc trước thuê hầm của người khác để nuôi cá tra, nhưng gặp lúc giá cá tra luôn biến động, nuôi lỗ nên chuyển sang nuôi cá lóc thương phẩm. Không ngờ lúc thu hoạch lại mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhất là đầu ra luôn ổn định. Thế là tôi trả hầm, tận dụng đất nền nhà đang ở, xây nhà cao lên, phía dưới sàn nhà tôi xây bồn dùng nuôi cá lóc, vừa không tốn tiền thuê hầm mà còn quán xuyến việc gia đình và nhất là khâu giữ gìn”. Với diện tích bồn 40 mét vuông, chiều cao 1 mét, đầu tư khoảng 3 triệu đồng, chú thả 6.000 con cá lóc giống mua với giá 1 triệu đồng. Chỉ trong vòng 5 tháng nuôi, bán giá 19.500 đ/kg, trừ chi phí chú lời trên 10 triệu đồng. Được biết cá lóc nuôi trong bạt có giá thị trường luôn cao hơn nuôi ngoài hầm từ 1.000 đến 1.500 đ/kg.
Tuy không phát triển rầm rộ như cá da trơn, nhưng nghề nuôi cá lóc có thị trường luôn ổn định, tạo được việc làm cho lao động nông thôn tại nhà.
THÀNH DŨNG
Thương lái săn lùng thu mua cá rô đầu vuông
Thời gian qua, các thương lái ráo riết săn lùng từ tôm sú, tôm thẻ chân trắng đến dừa khô, gạo, xuất khẩu sang Trung Quốc góp phần làm khan hiếm và đẩy giá các loại nguyên liệu này lên cao. Gần đây, các thương lái lại tiếp tục thu gom cá rô đầu vuông - một loại cá nuôi đang phát triển ồ ạt trong cả nước - để bán sang Trung Quốc.Ông Phan Văn Sanh, thương lái chuyên thu mua các loại thủy sản nước ngọt ở Cái Bè (Tiền Giang) cho biết, theo yêu cầu của các thương nhân Trung Quốc, ông phải cho xe tải nhẹ qua tận các tỉnh Hậu Giang, Vĩnh Long, thu mua cá rô đầu vuông mỗi ngày hàng chục tấn.
"Hiện nay, giá cá rô đầu vuông vẫn còn rất cao do nhu cầu nội địa còn rất lớn. Do đó, để thu mua đủ số lượng bắt buộc phải nâng giá", ông Sanh nói.
Trao đổi với nhiều thương lái thu mua cá nước ngọt ở Tiền Giang, Cần Thơ, có thu mua cá rô đầu vuông xuất sang thị trường Trung Quốc, chúng tôi được biết, hiện giá mua cá tại ao là 33.000 đồng/kg loại có trọng lượng 10 con/kg, cá từ 2 - 5 con/kg giá từ 50.000 - 60.000 đ. So với hai tháng trước, giá cá đã tăng thêm 30%.
Ông Nguyễn Văn Khải (Hai Khải) ngụ xã Vị Thủy - Hậu Giang là người phát hiện ra giống cá rô đầu vuông cho biết, sau thời gian nuôi khoảng 3,5 tháng, 10.000 m2 mặt nước có thể cho thu hoạch từ 70 - 100 tấn cá thương phẩm. Lợi nhuận từ nuôi cá rô đầu vuông khoảng 600 - 700 triệu đồng/ha nếu tiêu thụ ở thị trường nội địa, nhưng bán cho thương lái xuất sang Trung Quốc lợi nhuận tăng thêm hơn 30%.
Cho đến nay, các ngành chức năng ở ĐBSCL vẫn chưa thống kê được số lượng cá rô đầu vuông xuất khẩu bằng đường tiểu ngạch sang Trung Quốc. Các địa phương cũng chưa thống kê được diện tích, sản lượng nuôi, chưa quy hoạch được vùng nuôi và không rõ nhiều thông tin về vấn đề xuất khẩu cá rô đầu vuông sang Trung Quốc. Tuy nhiên, theo các chuyên gia ngành nông nghiệp, giá tăng và khan hiếm nhất thời sẽ đẩy phong trào nuôi cá rô đầu vuông lên cao hơn. Tuy nhiên, khi nhu cầu giảm đột ngột, sẽ dẫn đến tình trạng cung vượt cầu và tình trạng rớt giá sẽ xảy ra. Do đó, để hạn chế rủi ro có thể xảy ra, các địa phương cần cung cấp thêm thông tin về thị trường, quy hoạch vùng nuôi và có những khuyến cáo cụ thể để bà con chủ động trong sản xuất.
Thành Công

