Toàn bộ các thế hệ cua, trùng và sinh vật nơi biển sâu có thể sống sót hàng năm nhờ vào xác đang phân rữa của một cá voi.

Khi một con cá voi chết và chìm sâu xuống thềm đại dương, thi thể của nó là nguồn thức ăn dồi dào cho nhiều thế hệ sinh vật sống nơi biển sâu, trong đó có cua, trùng ăn xương và ốc sên, theo phát hiện của Viện Nghiên cứu Công viên thủy cung Vịnh Monterey. Thông qua đó, con người có thể học được nhiều điều về sự tiến hóa của sinh vật sống nơi lòng biển tối tăm và sâu thẳm.

Khi dìm xác cá voi xuống biển, đặt chúng tại lòng biển sâu và quay lại quan sát hằng năm, các chuyên gia đã phát hiện được toàn bộ các cộng đồng sinh vật phát triển sinh sôi trên di thể của cá.

Cụ thể, các nhà khoa học đã đặt 5 xác cá voi tại kênh Monterey ở California (Mỹ). Khi trở lại đây mỗi năm, họ lại phát hiện được thêm nhiều loài sinh vật mới, trong đó bao gồm hơn cả chục loài trùng cũng như ốc sên ăn xương.

Theo đó, dường như những loài sinh vật nhỏ này làm việc hiệu quả hơn tưởng tượng, khi chúng nhanh chóng biến xương thành cát bụi.

"Nghiên cứu ban đầu cho rằng những bộ xương này có thể duy trì hình dạng từ 50 đến 100 năm”, theo chuyên gia Lonny Lundsten của Viện Nghiên cứu Công viên thủy cung Vịnh Monterey.

Điều này có nghĩa là những khung xương của cá voi trưởng thành được cho là có thể tồn tại đủ lâu để đóng vai trò làm những dải đá ngầm nhân tạo, vốn cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển của các sinh vật cần một bề mặt cứng hơn thay vì thềm biển mềm và nhớp nhúa.

Tuy nhiên, những xác cá voi mà Lundsteen và đồng sự nghiên cứu hầu như biến mất trong vòng từ 5 đến 7 năm, theo báo cáo trên chuyên san Deep Sea Research.

"Điều mà chúng tôi thấy là giai đoạn xác cá biến thành đá ngầm nhân tạo không hề xảy ra trên thực tế”, Lundsten nói.

Một bất ngờ nữa là nhiều sinh vật sống nhờ vào di thể cá voi không phải là những “chuyên gia” chuyên trị cá voi, như trùng và ốc sên ăn xương. Thay vào đó, chúng chỉ là những loài ăn xác thối bình thường, cư trú dưới lòng biển sâu và chờ “lộc” từ trên mặt biển rơi xuống.

"Cái mà chúng tôi phát hiện được là hầu hết sinh vật thuộc về dạng sinh vật nền của kênh Monterey”, theo Lundsten. Xác cá voi đã mang chúng lại với nhau, cùng chia sẻ nguồn thức ăn dồi dào.

Bên cạnh đó, các nhà khoa học tìm thấy những loài trùng ăn xương mới, độc nhất vô nhị thuộc họ Osedax, tại bất kỳ nơi nào có xác cá voi trên thế giới. Những con trùng này được biết với khả năng huy động một dạng vi khuẩn cộng sinh để giúp chúng phân hủy xương dễ dàng hơn.

Các chuyên gia Mỹ cũng phát hiện một loài ốc sên mới tham gia vào việc đánh chén nơi biển sâu. Tuy nhiên, họ vẫn chưa lý giải được tại sao sinh vật này có thể tiêu hóa xương được.

Chuyện trùng Osedax và ốc sên định vị cũng như xử lý xác cá voi ở khắp nơi vẫn là điều bí mật, theo chuyên gia Craig Smith của Đại học Hawaii. Ông là người nghiên cứu xác cá voi tại các bờ biển dọc theo bang California và những nơi khác.